دوشنبه ۱ آبان ۱۳۹۶

برداشت مقاطع عرضی

برداشت مقاطع عرضی :

اهداف:

  • مطالعه مشخصات پروفیل در امتداد خط ساحلی (شیب و مشخصات بارهای رسوبی)
  • بررسی تغییرات پروفیل‌های شاخص برای تحلیل رفتار رسوب در طول مدت پروژه
  • بهره‌گیری از پروفیل‌های ساحلی در مطالعات رسوب-مورفولوژی و SMP

اهمیت برداشت مقاطع عرضی:

مقاطع عرضی باید در طول خط ساحلی و نزدیکی سازه‌ها و مناطق مهم برداشت شود. جهت مطالعه هرچه بهتر و دقیق‌تر رسوب‌گذاری در طول سواحل مکران، به دلیل عدم دسترسی به اطلاعات هیدروگرافی پیرامون بنادر، برداشت‌های عرضی در مجاورت سازه‌های ساحلی موجود و مهم منطقه صورت پذیرفت. به طور کلی در محدوده مورد مطالعه، 12 بندر گواتر، پسابندر، بریس، رودیک، گیشاب، رمین، ایران بندر، پزم، گوردیم، بیردف، زرآباد و جد موجود است.

روند برداشت ها:

روند برداشت‌ها مطابق با فهرست ذیل می‌باشد:

  •     برداشت پروفیلهای عمود بر ساحل در 62 ایستگاه با توجه به پاره‌های ساحلی طی سه مرحله 
  •    برداشت 17 پروفیل نزدیک به هم در اطراف هر یک از بنادر بریس و رودیک طی سه مرحله 
  •     برداشت 17 پروفیل نزدیک به هم در اطراف هر یک از بنادر گیشاب، رمین و پزم 

 بازه‌های زمانی برداشت پروفیل‌های ساحلی به گونه‌ای انتخاب گردید که بتوان تغییرات فصلی پروفیل بستر در فصل مونسون و تحت تاثیر امواج زمستانه را در محدوده مورد مطالعه بررسی کرد. چیدمان کلی محل برداشت پروفیل‌های عمود بر ساحل در شکل 1 آورده شده‌است. 

 چیدمان کلی محل برداشت پروفیل‌های عمود بر ساحل در محدوده مکران

شکل 1- چیدمان کلی محل برداشت پروفیل‌های عمود بر ساحل در محدوده مکران

 

به عنوان نمونه، در شکل‌ زیر تغییرات پروفیل‌های عمود بر ساحل بندر رودیک نشان داده شده است.

  

تغییرات پروفیل بستر در بالادست بندر رودیک در سال‌های 1390 تا 1394

شکل 2- تغییرات پروفیل بستر در بالادست بندر رودیک در سال‌های 1390 تا 1394

 

معیار انتخاب محل برداشت پروفیل ها:

  • تمام ساحل مورد مطالعه را با تراکم نسبتا یکنواخت پوشش دهد.
  • تمام انواع ساحل و مورفولوژی منطقه را تحت کنترل قرار دهد.
  • نواحی مختلف خلیج‌های امگا شکل منطقه را برداشت کند.

در منطقه مورد مطالعه از نظر مورفولوژی ساحلی، چند تیپ مختلف به صورت زیر وجود دارد:

  •    سواحل بالا آمده با بستر نسبتا سخت کم شیب در مقابلشان
  •    سواحل ماسه‌ای معمولی غیر بالا آمده با رسوب کافی برای تامین پتانسیل حمل رسوب
  •    سواحل غیر بالا آمده اما بدون تغذیه رسوب کافی برای تامین پتانسیل حمل رسوب
  •    سواحل صخره‌ای که از تلاقی ارتفاعات صخره‌ای با دریا ایجاد شده‌اند
  •    سواحل نزدیک به دهانه خورها
  •    سواحل واقع در سایه هدلندها که از مکانیزم شکل‌گیری سواحل امگا شکل تبعیت می‌کنند
  •    پروفیل اطراف موج‌شکن‌های بریس و رودیک
  •    پروفیل اطراف بنادر گیشاب، رمین و پزم

تجهیزات و نحوه مقطع برداری:

اقدامات اولیه:

اقدامات اولیه برای انجام این کار به این صورت بود که برای داشتن پروفیل‌هایی در سیستم مختصات UTM قبل از شروع پروفیل برداری ها نسبت به احداث بنچ مارکهایی در طول مسیر پروژه اقدام و سپس کلیه بنچ مارک ها به سیستم مختصات سراسری متصل گردید. برای این منظور بنچ مارک ها با ابعاد مطابق با استانداردهای سازمان نقشه برداری به فواصل تقریبی 10 کیلومتر از یکدیگر احداث و با استفاده از سه بنچ مارک سازمان نقشه برداری موجود در منطقه عملیاتی (منطقه تنگ، چابهار و منطقه گواتر) و با پیمایش باز از یک بنچ مارک سازمان تا رسیدن به بنچ مارک بعدی اقدام گردید. سپس با استفاده از نزدیک ترین نقطه ارتفاعی به هر یک از بنچ مارک های احداثی، با انجام عملیات ترازیابی مستقیم، رقوم هر یک از بنچ مارکها تعیین شد. پس از این مرحله نسبت به احداث روپرهای فرعی در محل انجام عملیات پروفیل برداری اقدام گردید.

نحوه پروفیل برداری:

 عملیات پروفیل‌برداری در دو بخش نقشه‏ برداری زمینی و دریایی انجام می‌گیرد. در عملیات نقشه برداری زمینی از یک مجموعه کامل جی پی اس ایستگاهی Ashtech  و یک دستگاه جی پی اس دستی استفاده می‌شود. شکل زیر گروه عملیاتی را در حین عملیات نقشه‏ برداری زمینی نشان می‏دهد. 

 عملیات نقشه‌برداری زمینی

 شکل 3- عملیات نقشه‌برداری زمینی

 

 سیستم ناوبری و تعیین موقعیت مسطحاتی:

موقعیت مسطحاتی ترانس دیوسر با استفاده از یک دستگاه DGPS مدل Hemisphere A30 که یک گیرنده ماهواره ای داخلی خود دستگاه عمق‌یاب می‌باشد تعیین می‌گردد. این سیستم، دریافت کننده‏ ای است که به‌صورت تفاضلی کار می‏کند. این دستگاه با استفاده از دو پورت سریال با کاربردهای متفاوت تنظیم می‏گردد. دستگاه، تصحیحات مسطحاتی را از ایستگاه‌های ثابت زمینی GBAS دریافت کرده و توسط این اطلاعات دریافتی دقت مسطحاتی شناور هیدروگرافی را افزایش می‌دهد.

 سیستم مورد استفاده در عملیات هیدروگرافی:

 دستگاه اکوساندر مورد استفاده در این عملیات یک دستگاه Ceeducer است. این دستگاه به یک گیرنده ماهواره­ای، یک ترانسدیوسر دو فرکانسه، بخش کنترل و پردازشگر و منبع تغذیه مجهز است.

ثبت جزر و مد و تصحیحات مربوط به آن:

برای انجام تصحیحات جزرومدی بر روی عمق‏های اندازه ‏گیری شده توسط اکوساندر از دستگاه جزرومدسنج RBR در نزدیکی محدوده عملیات هیدروگرافی استفاده گردید. با انجام مشاهدات جزرومدی و همزمان بر اساس سطح مبنای دستگاه مورد استفاده و انتقال آن به سطح مبنای CD منطقه، عمق‏های ثبت شده تصحیح شدند. نمونه دستگاه جزر و مد نگار که در این عملیات بکارگرفته شده است در شکل زیر نشان داده شده است. 

  

نمونه دستگاه جزرو مدنگار RBR

 شکل 4- نمونه دستگاه جزرو مدنگار RBR

 

 عملیات برداشت مقاطع عرضی از غرب چابهار و از منطقه رأس میدانی آغاز گردید و تا قسمت انتهایی آن در شرق چابهار منطقه گواتر ادامه یافت. لازم بذکر است در همه ایستگاه­ها با نصب RBR و خواندن سطح آب، میزان جزر و مد نیز تعیین گردید. تصویر زیر این بخش از عملیات برداشت مقاطع عرضی را نشان می‌دهد.

 آغاز عملیات برداشت پروفیل‌های عرضی قبل از شروع فصل مونسون 2آغاز عملیات برداشت پروفیل‌های عرضی قبل از شروع فصل مونسون

 شکل 5- آغاز عملیات برداشت پروفیل‌های عرضی قبل از شروع فصل مونسون

 تصاویر زیر برداشت مقاطع عرضی را در مرحله دوم برای مناطق رمین تا رودیک و رودیک تا گواتر و پزم و گوردیم و... نشان می‌دهد:

برداشت مقاطع عرضی در مرحله دوم برای مناطق مختلف 1

  برداشت مقاطع عرضی در مرحله دوم برای مناطق مختلف

 برداشت مقاطع عرضی در مرحله دوم برای مناطق مختلف 3برداشت مقاطع عرضی در مرحله دوم برای مناطق مختلف 4

 شکل 6- برداشت مقاطع عرضی در مرحله دوم برای مناطق مختلف 

پردازش داده های برداشت شده و نرم افزارهای مورد استفاده:

عمق‏های اولیه پس از اندازه ­گیری توسط اکوساندر در دو فرکانس بالا و پایین و اعمال مقدار آبخور ترانسدیوسر به آنها، در فایل‏هایی همراه با اطلاعات GPS داخل نرم افزارHYPACK  ذخیره شدند. در مجموع با استفاده از این نرم‌افزار می‏توان نقشه هیدروگرافی را برای برداشت طراحی، اطلاعات را در فایل‏های مشخص ذخیره و بر اساس محاسبات و شکل مورد نیاز اصلاح و دریافت نمود. برای پردازش این داده ‏ها از نرم افزارHYPACK  استفاده شد.

پس از برداشت 62 پروفیل مورد نظر در امتداد سواحل مکران قبل از آغاز فصل مونسون، ادامه عملیات برداشت پروفیل‌های عرضی بعد از فصل مونسون انجام شد. عملیات برداشت میدانی مقاطع عرضی به پایان رسیده است.