یکشنبه ۲۹ مرداد ۱۳۹۶

کوه مبارک

بندر کوه مبارک

کوه مبارک یکی از شهرهای استان هرمزگان در جنوب ایران و شرق استان هرمزگان است. این شهر در بخش بیابانی شهرستان جاسک و در کرانۀ دریای عمان واقع شده است. از طریق راه اصلی در 155 کیلومتری میناب و 65 کیلومتری جاسک قرار دارد. آب‌ و هوای منطقه کوه مبارک از نوع گرم و مرطوب می‌باشد و پوشش گیاهی بسیار ناچیزی در منطقه دیده می‌شود و میزان بارندگی‌های منطقه بسیار کم است. باتوجه به وضعیت نامناسب شرایط کشاورزی، عمده فعالیت ساکنان این منطقه ماهیگیری است که این مسئله اهمیت بنادر صیادی این خطه از کشور را دوچندان می‌سازد.

بندر چندمنظوره کوه مبارک در سواحل شهر کوه مبارک واقع شده است. منطقه کوه مبارک همواره یکی از مناطق موردنظر جهت احداث بندر صیادی بوده است که مطالعات فاز 1 این بندر در سال 1369 انجام پذیرفته است. کار احداث این بندر از سال 1383 (2004 میلادی) آغاز گردیده و ساخت آن در سال 1389(2010) پایان یافته و درحال حاضر دارای تأسیسات خاصی نمی باشد. مختصات موقعیت بندر در جدول آورده شده است.

  kohmobarak-x-y

kohmobarak_mantaghe   

شکل1: موقعیت بندر کوه مبارک

در منطقه بندر کوه مبارک امواج بالای یک متر با فرکانس وقوع نسبتاً پایین اتفاق می‌افتند و به‌طور کلی میدان هیدرودینامیک ضعیف می‌باشند. مناطق اطراف بندر کوه مبارک، خصوصاً منطقه جنوبی آن خور-مصب وسیعی واقع شده است که در تعیین فرآیندهای رسوبی و همچنین الگوهای موج و جریان به جهت ایجاد بسترهای کم عمق و همچنین اثر شرایط عمومی خور-مصب‌ها از لحاظ ورود و خروج دبی بسیار مؤثر نشان می‌دهند. از طرف دیگر خورها در جذب رانۀ رسوبی و در مقابل تأمین رسوب وابسته به شرایط موجود، نقش بازی می‌کنند.

پتانسیل انتقال رسوب خالص منطقه از جنوب به شمال برآورد شده است. باتوجه به شواهد کلی، تصاویر هوایی و ماهواره‌ای و همچنین بازدیدهای محلی تغییرات خط ساحل درپشت هر دو موج‌شکن شمالی و جنوبی قابل تشخیص می‌باشد. با دقت در منابع رسوبی، آشکار شد که باتوجه به تأمین رسوبات توسط خور-مصب مبارک در جنوب بندر کوه مبارک و عدم تأمین کامل منبع رسوبی در سواحل شمالی بندر، رسوب‌گذاری در ساحل جنوبی بیشتر از شمال بندر صورت گرفته است.

kohmobarak-pier 

شکل2: سواحل شمالی و جنوبی بندر کوه مبارک در نزدیکی موجشکن دسترسی

 

بررسی تصاویر بیان‌کنندۀ پیشرفت ساحل است که با استناد بر مدل عددی، این تغییرات در دهه آینده کاسته خواهد شد.

نکتۀ دیگر تغییرات عمق میدان بررسی بدون اثر مستقیم برخط داغ آب است که در این منطقه باتوجه به شیب کم و ریزدانه بودن بستر بعید به‌نظر نمی‌رسد. اختلاف حجم رسوباتی که منتقل می‌شوند و آنچه باعث تغییرات خط ساحل می‌شود، نشان‌دهنده ترسیب در عمق می‌باشد که کم شدن عمق در محدوده بندر را نتیجه می‌دهد. هرچند پیش‌بینی می‌شود در دو – سه دهۀ آینده مشکل حادی برای بندر از حیث فرآیند رسوبی رخ ندهد؛ ولی قرارگیری دهانۀ بندر در جنوب، همان سمتی است که رسوب‌گذاری بیشتری صورت می‌گیرد و همچنین درنظر گرفتن الگوی رسوب‌گذاری در اعماق، احتمال ایجاد مشکل حداقل در چند دهۀ آینده را افزوده است.

kohmobarak-sediment

شکل3: نمایش فرآیند رسوبی در منطقۀ کوه مبارک